Burak Yamaç

“Kültür” kelimesi bugün hayatımızın o kadar doğal bir parçası ki, çoğu zaman neyi ifade ettiğini yeniden düşünme ihtiyacı hissetmiyoruz. Kültür dediğimizde sanat, edebiyat, müzik, dil, gelenek, eğitim, gündelik hayat ya da bir toplumun yaşam biçimi akla geliyor. Bütün bunların aynı kelimenin içinde toplanmış olması, kavramın zenginliğini gösterdiği kadar sınırlarını da belirsizleştiriyor. Peter Burke’ün dikkat çektiği gibi kültür, tarih içinde başlangıçta daha çok yüksek sanat ve bilim...

Türkiye’de ne zaman bir bakanın, bürokratın ya da üst düzey bir kamu görevlisinin adı yolsuzluk, ihale usulsüzlüğü veya kamu kaynaklarının kötüye kullanılması gibi iddialarla gündeme gelse, toplumda yine bir şaşkınlık dalgası yükseliyor. Oysa belki de önce şu soruyu sormak gerekiyor: Neden hâlâ şaşırıyoruz? Çünkü siyasetin diğer toplumsal faaliyetlerden farklı bir doğası vardır. Bir entelektüelin temel motivasyonu hikmet arayışı, bir bilim insanının hakikati keşfetmek, bir sanatçının estetik...

Bir ülkenin tarihini anlamak için yalnızca o ülkenin sınırlarına, nüfusuna veya yöneticilerine bakmak yeterli değildir. Asıl mesele, o siyasal düzenin kimler tarafından ve hangi araçlarla kurulduğunu anlayabilmektir. Çünkü devletler yalnızca yönetilmez; aynı zamanda düşünülür, kurulur, korunur ve zaman içinde yeniden biçimlendirilir. Bu açıdan bakıldığında Osmanlı-Türk tarihinin kilit kavramlarından biri olan “millet-i hâkime”, üzerinde yeniden düşünülmeyi hak eder. Kavramı bütünüyle “yöneten...